Ana Sayfa > Felsefe

Vefasını metan gazıyla gösteren eşek

  Hoca bir gün eşeğinin çok yem yediğinden yakınmış. Komşuları öğüt vermişler: “Eşeğin yemini her gün azaltacaksın. Zamanla az yemeye alışır." Hoca bu öğüde uymuş. Eşeğin yemini her gün biraz azaltmış. Aradan zaman geçmiş. Komşuları sormuşlar: “Hocam ne oldu? Eşek az yemeye alışabildi mi?” Hoca içini çekmiş: “Tam alışıyordu ki, zavallının ömrü yetmedi.” demiş. Nasreddin Hoca’mız, öylesine espriler

Tamamını Oku

Felsefe ve Hikmet kavramlarını bir hadis bağlamında müzakere etmek

Felsefeyi bir “hayat tarzı” olarak görüp, yaşadığımız sorunlara dair “kaygılarımızı paylaşmak”, bunlara çözüm önerileri üretmek veya mevcut çözüm önerilerini tutarlılığını test etmeye yarayan hazır bulunuşluk sağlayarak alternatifleri çoğaltmak olarak görüyoruz. Bu açıdan bize göre bilgelik sevgisi (Philosophia) ancak insanlığın fikri birikimini rasyonel, eleştirel ve mukayeseli okumalarla edinilebilir. İşte bu nedenle

Tamamını Oku

Düşünme

Son zamanlarda okumaktan daha çok düşünmeye başladım .  Düşüncesizce okumalarımdan pişmanlıklar duydum ama bunu sessizce yaptım, kimseler duymasın diye. Düşünmeye Başladım Kuran’da “düşünmek” ifadesinin versiyonları “okumak”tan çok olduğu halde alimler toplumlara “okumayı” daha çok tavsiye etmişler. Peki ama düşünmeden okumak veya okuduktan sonra düşünmemek ne kadar fayda sağlıyor insana? Ve okudukları, okuyanı

Tamamını Oku

Felsefe öğretiminde Peygamberimizle yolda/yoldaş olmak

Giriş Felsefe, varlık (Tanrı-evren) bilgi ve değer üzerine rasyonel/tutarlı ve eleştirel düşünceler üretir. Bu anlamda var olması için başka bir varlığa muhtaç olmayan varlık diye tanımlanan Tanrı, insanlara dünyada refah, ahrette felahlarını sağlayacak ilkeler bütünü (ed-Din) ilk insan/peygamberler vasıtasıyla göndermiştir. Bu bilgelerin hayata nasıl aktarılacağını, uygulanacağını peygamberler (nebi/rasül) bizlere göstermiş, her

Tamamını Oku

Prof. Dr. Mevlüt Uyanık ile Röportaj (4): Bir Türk Felsefesinin İmkanı

Soru 4. Türk düşüncesini felsefenin diliyle anlatmak” için ya da daha müşahhas bir ifadeyle “Türk Felsefesi’ni  hayata geçirmek” için hakim kılınacak bir metodoloji olabilir mi? Bu metodolojiden bir “ideoloji” oluşturulabilir mi? Birçok alanda yeni krizlerle karşı karşıya olan insanımızı mutlu ve müreffeh kılacak, huzura kavuşturabilecek yeni bir bilgi, bilim ve medeniyet

Tamamını Oku

Prof. Dr. Mevlüt Uyanık ile Röportaj (3): Bir Türk Felsefesinin İmkanı

Soru 3. “Türk Felsefesi”nin temel prensipleri ve teklif ettiği değerleri neler olabilir ya da olmalıdır? Öncelikle İslam, Türk ve Felsefe kavramlarından ne anladığımı arz edeyim. Malum, kavram bir nesnenin zihinsel tasavvurudur.  Felsefe; varlık, bilgi ve değer alanlarıyla ilgili sorunları rasyonel ve eleştirel yöntemlerle müzakere ederek sistematik, tutarlı bilgiler üreten faaliyetlerin tamamını

Tamamını Oku

Prof. Dr. Mevlüt Uyanık ile Röportaj (2): Bir Türk Felsefesinin İmkanı

Soru 2. Türk tarihi ve coğrafyasında, eski zamanlardan bugüne devamlılık halindeki Türk düşüncesi ve Türk kültürünü, bizim için yerel amaçla ama dünyaya da evrensel mesajlar verebilecek güçte felsefenin diliyle anlatmak mümkün müdür?  Bu noktada bir “Türk Felsefesi” öne sürmek mümkün olabilir mi?    -Tabii ki, Felsefeyi Anadolu’da Yeniden Yurtlandırmak projesinin amacı tam

Tamamını Oku

Prof. Dr. Mevlüt Uyanık ile Röportaj (1): Bir Türk Felsefesinin İmkanı

Soru 1.  Felsefe yaparken genel olarak bütün arayışların temelinde “varlık fikri / varlık anlayışı” olduğu kabul edilir. Özgün “varlık anlayışı” na dayanarak insanlığa yön veren dünya görüşlerinin bir felsefeden yola çıktığını söyleyebilir miyiz? Bir diğer ifadeyle bir felsefi anlayışın bir “dünya görüşü” oluşturabilme imkânı olur mu?   -Evet öncelikle bilgelik/hikmet arayışının serencamını ifade

Tamamını Oku

İsmet Özel – Hür veya Özgür

İsmet Özel, “medeniyet” kavramını da Müslümanların “medine=şehir” tasavvurlarının bir türevi olarak ele almamıştı. Biz “medeniyet”i “Müslüman toplumun dindarlığı” olarak kavradık. “Hürriyet” kavramı da böyle. İsmet Özel, Hürriyet kavramı yerine “Özgürlük” kavramını kullanmaktan yana. “Hürriyet” kavramının İslâma cephe alan bir anlamı muhtevi olduğunu söylüyor. Oysa, “Özgürlük” bu nakısadan beridir, diyor. “Özgürlük, Türkçedir” fikrindedir.

Tamamını Oku

Ölüm Gerçeği

Trilyonların olsa bile bir kalp krizi gelir hayatını alır... İnsanlık, ölüme çare bulabilmek için kafayı yeme derecesine gelebilir. Fizikçiler, Evrenin gitgide artan genişleme hızı sebebiyle donarak ölmeye mahkum olduğunu bilirler. Bundan ötürü, az enerji tüketim yollu hayat alternatifleri bile sunarlar. 1979'da ünlü fizikçi Freeman Dyson "kış uykusu" fikrini ortaya atmıştı. Hayatının

Tamamını Oku

Ahlâkî Eylem ve Ahlâkî Söylem – Kervan Yolda Düzülür mü? –

Çoğu kere emeğin sahibini biliriz ama emeğinin kıymetini vermek istemeyiz. Helalleşmek zor bir iştir. İnsan kendini bağlamak istemeyebilir. Çeşitli bahanelerimiz vardır. “Zaten hayrına yapmıştı” diyen bir fısıltı içimizde dolaşır. “Bu işten o da faydalandı, hepimiz fayda gördük” de bir bahanedir. “İlerde telafi edeceğiz, bizde kimsenin hakkı kalmaz” da bir avuntudur. İki

Tamamını Oku

Anne Hakkında -Ahlâk Kazanacak –

İnsan hakkında Kur’an “Onu bir alakadan yarattık” demiştir. Cenin rahim duvarına yapışmış bir asalaktır. Kadın (anne) bu asalakla birlikte yaşamaya, iğdiş edilmeye rıza üretmiştir. Yaşadığı en önemli “şiddet” yavrusundan gelir. Ceninin anneyi tekmelemesi şiddetin bedensel egonun bizatihi kendisinde olduğunu gösterir. İnsan prematüre doğmaktadır; deniz kaplumbağaları yumurtadan çıkınca denize koşarken insan yavrusu

Tamamını Oku

Felsefeyi Anadolu’da Yeniden Yurtlandırmak: İhsâu’l Ulum Merkezli Okuma

Emrah KANLIKAMA Giriş: Farabi’nin İhsa’ül Ulûm[1] adlı eseri, faydası ve içeriğinde ihtiva edilen bilgi/görüşlerin zenginliği açısından İslam Felsefesi’nin kurucu metinlerinden birisi olarak kabul edilebilir. Zira eser, henüz XI. yüzyılda iken bile İbn-ü Said tarafından tüm felsefe öğrencilerine “Felsefeye Giriş” niteliğinde okutulmuş, daha sonrasında ise eserin kıymeti harbiyesi üç kez Latinceye bir kez

Tamamını Oku

Bir Zihniyet Problemi Olarak “Felsefesiz İlahiyat”

Ağustos ve Eylül 2013 tarihleri Türkiye Yüksek Eğitim ve Öğretim Tarihi açısından çok boyutlu incelemeyi hak edecek bir sürece işaret etmesi açısından önemlidir.  Bu  süreci farklı açılardan incelemeyi hedefleyen bir dergi ve yönetiminin talebi üzerine tarafımdan kaleme alınan yazının giriş kısımını takdim edeyim. Durum Tespiti 12 Eylül 1980 fiili askeri darbe,

Tamamını Oku

Bir Felsefecinin Diliyle “Hakikat”in Nihai Temsilcisi Olarak Peygamberimiz

Takdim: İnsanlığın birikimini felsefe/düşünce tarihi başlığı altında inceleyen ilim dallarının budanması, İslam Ahlak felsefesi gibi derslerin ise tamamen kaldırılarak yapılacak bir din öğretimin neliği üzerine bir süredir ciddi müzakareler oluyor.  Yönetimi ele geçiren ve güçe sahip olduğunu sanan herkes bir şekilde ilahiyat fakülteleri müfredatı ile oynuyr. Kendi “iyi tasavvuru çerçevesinde tanzimatlar

Tamamını Oku

Marmara İlahiyat Hocalarından Yeni İlahiyat Müfredatına Dair

Marmara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Kelâm Anabilim Dalı Öğretim Üyeleri Prof. Dr. Bekir TOPALOĞLU (Emekli), Prof. Dr. M. Saim YEPREM (Emekli), Prof. Dr. Yusuf Şevki YAVUZ, Prof. Dr. Metin YURDAGÜR ve Prof. Dr. İlyas ÇELEBİ kelam.org sitesinde yeni İlahiyat müfredatına dair görüşlerini yayınladılar. Bu bildiriyi dikkatlerinize sunuyoruz: YÜKSEK ÖĞRETİM KURULU TARAFINDAN KABUL EDİLEN YENİ İLÂHİYAT PROGRAMI ÜZERİNE Yüksek Öğretim Kurulu

Tamamını Oku

28 Şubat Süreci Yargılanırken Felsefesiz Din Öğretimi mi?

Türkiye ilginç bir ülke vesselam, ekonomi-politik konumu gereği sürekli siyasi gerilimler yaşıyoruz, Arap dünyası kan ağlıyor, Irak ve Suriye merkezli bir yeni kaosun eşindeyiz; ama bu arada içeride de sulh ve sükûnu bozacak her türlü eylemi de kendi elimizle yapmaktan çekinmiyoruz. Mesela her yönetimin bir şekilde ilahiyat fakülteleri ile uğraşmasını

Tamamını Oku

İslam Ahlak Felsefesi Dersi Kaldırılarak mı, Dindar Nesil Yetiştirilecek?

2 Eylül, Pazartesi günü İzmir İlahiyat Fakültesinde hadis hocamız Prof. Dr. Cemal Sofuoğlu’nu Rabbimizin merhametine uğurladık. Hepimizde emeği olan ve bize hadis öğreten, buna dair nitelikli çalışmaları olan, merhum en son Kur’an meali üzerine çalışmıştı, bu kalıcı eserlerle Rahmet-i Rahmana gitti. Cenaze namazını yine bir hadis profesörü olan Diyanet İşleri

Tamamını Oku

Yeni İlahiyat Müfredatına Dair Birkaç Söz

Son günlerde İlahiyat camiası hararetle YÖK Genel Kurulu’nun 15.08.2013 tarihli oturumunda oy çokluğuyla kabul ettiği yeni İlahiyat müfredatını tartışmaktadır. İlahiyat Fakülteleri için tasarlanan yeni müfredat, ilk bakışta rahmetli Celaleddin Ökten’in aklî ilimlerin İmam Hatip Okullarının müfredatına konulmasına karşı çıkan döneminin din(i)darları ve bürokratlarıyla olan mücadelesini akla getirmektedir. Celal Hoca’nın bütün meselesi,

Tamamını Oku

Felsefesiz Din Eğitimi, Türkiye’de İlahiyat Fakülteleri ve İşlevi

Türkiye’de ilahiyat fakülteri programlarında felsefe ve gurubu derslerindeki azaltma, kırparma çabalarının olumsuz sonuçları üzerine durmuştuk. Bu bağlamda, ile  15/06/2013 tarihinde Bişkek’te sunduğum ve İlahiyat fakültelerinin işlevini ele alan yazıyı da kamuoyu ile paylaşmak isityorum.  Çünkü Çift Kutuplu, yani sosyalist ve kapitalist dünya tasavvuru 1989 yılı itibarıyla sarsılmaya başladı. Kardeş ve

Tamamını Oku