Ana Sayfa > Prof. Dr. Mevlüt UYANIK

Kıbrıs Gezi Notları II ~ İki Devlete Başkentlik Yapan Tek Şehir: Lefkoşa

25 Mart 2026:  Sabah 9 civarı Lefkoşa’ya hareket ettik. Burası İstanbul’dan daha uzun süre başkentlik statüsünü korumuş stratejik bir şehir. Çünkü ilk kez başkentlik statüsüne 12. yüzyılın sonlarında, Lüzinyanlar (Fransızlar) döneminde kavuşmuş. 1571’de Osmanlı, 1878’de İngilizler yönetimi ele geçirdiğinde başkentliğine devam etmiş. 1960’ta Kıbrıs Cumhuriyeti kurulduğunda yine başkenti Lefkoşa olmuş.

Tamamını Oku

Kıbrıs Gezi Notları I ~ Doğu Akdeniz Eko-politiği: Türk Düşünce Tarihi Açısından Önemi (25 Mart 2026)

25 Mart bireysel ve toplumsal/kamusal hayat tasavvurumda son derece önemli bir tarih. KTC Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Prof. Dr. Erhan Arıklı’nın organize ettiği “Çinin Kuşak-Yol Projesi ve bunun Türk-İslam Dünyasına muhtemel etkileri” adlı etkinlikte “Doğu Akdeniz Eko-Politiği: Türk Düşünce Tarihi Açısından Önemi” konulu bir sunum yaptım.https://youtu.be/uuq25iPclLQ?is=FrcQK_UM0MVw3ZbyEtkinliğin zamanlaması harikaydı, çünkü Yunanlılar,

Tamamını Oku

Göçlerle Anadolu’nun Türkleşmesi ve Müslümanlaşması: Demokratik Türkçülük

“19.yüzyılda Kırım, Kafkas Ve Balkanlardan gelen göçmenler Anadolu’da Müslüman sayısını artırmış, bölgenin Türkleşmesi ve müslümanlaşmasını hızlandırmıştır.  Göçmenler yaşadıkları topraklı Osmanlı idaresinde olan Müslüman olarak bildikleri ve öyle benimsedikleri için Rumeli ve Anadolu’ya gelişlerini yabancı bir ülkeye göç olarak değil de adeta “anavatan”a dönüş olarak değerlendirmişlerdir.  Osmanlı vatandaşı oldukları için iskân edildikleri

Tamamını Oku

Türk Metafiziğine Öndeyiş

Takdim: Kant’ın “Gelecekte Bilim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Metafiziğe Prolegomena” eserine mi öykünüyorsunuz diyebilirsiniz başlığı okuyunca. Felsefeyi yolda olmak, filozofları da yoldaş olarak görünce, dünyanın seçkin zekâlarının eserlerini okuyarak onlarla sohbet ediyorum ve ilham alıyorum. Yüksek lisans ontoloji teorileri, doktora da İslam felsefesinin özgünlüğü dersinde klasik filozoflardan hareketle “metafiziğin felsefi bir teoloji

Tamamını Oku

Hikmetlerin Hikmeti Olan Metafiziği Tasavvuf Disiplinine İndirgemek Tutarlı Mı?

Giriş: Çorum Hitit Üniversitesi İslam Felsefesi Tarihi dersinde kurucu filozof olarak gördüğümüz Fârâbî’nin  İlimlerin Sayımı adlı eseriyle felsefî analizlerine giriş yapıyoruz. Teorik ve pratik ilimler diye ilk önce ikili bir ana tasnif yapıp, ardından ilimleri dil, mantık, tâlimî/pozitif, ilâhîyat ve medenî ilimler diye beş kısımda incelemesinde bu sistematiğe giriş olarak görüyoruz.

Tamamını Oku

Ebûzer Gifari, Nurettin Topçu ve Adem Yakar Üzerinden Anadolu Sosyalizmine Yolculuk

Takdim30 Ekim 2025 Pazar sabah kahvaltısında ekonomi politik durumumuz, banka kredileri, emeksiz para kazanmak, paranın para kazanmasının ortaya çıkardığı sorunlar üzerine konuşurken Türkiye Sosyalist İşçi Partisi MYK üyesi Adem Yakar kardeşimden söz ettim Meryem’e. X hesabımda rahmetli ile konuşmalarımızı yazayım diye not düştüm. Bu yaz Çandarlı’da tanışıklığımız dostluğa dönüşen İsmail

Tamamını Oku

Türk, Pers ve Arap Akıllarının Politik Teoloji  Mücadeleleri / ”Siyasî İlahiyat”a Dair Üç Tarz-ı Tefekkür (#Teopolitik Okumalar 3)

“Kişi, kendi halkını çok seviyor gözükmek için onları her zaman göklere çıkarıyorsa tarafsızlığı kaybetmiştir ve bu durumda yapacak bir şey yoktur. Bu tür insanların yurtsever olduğuna inanmıyorum.” Hannah Arendt Bir süredir sizlere ulaştırdığım “Teopolitik Okumalar”ım aslında “Siyasî İlahiyat’a Giriş” olarak düşünülebilir. Bundan kast edilen ise teolojik kavramların veya düşünme biçimlerinin siyasetle ilişkilenme

Tamamını Oku

Sahih İnanç [Ortodoks] ve Batıl İnanç [Heteredoks] İkilemi (#Teopolitik Okumalar 2)

#Teopolitik Okumalar 1 yazısında İran-İsrail Çatışması üzerinden iç okumalarımızı klasik metinler üzerinden yapmaya çalıştık. İsrail’in “vekil güç/devlet” olduğu aşikâr, ama gerçekten denildiği gibi bu saldırı topyekûn İslam âlemine bir saldırı mıdır, gerçekten? Böyle kestirmeden ve kesin hüküm verici bir tespit ne derece tutarlıdır? İran’ın Şiî/Caferî öğreti üzerinden Osmanlı’nın Biladüşşam dediği bölgede

Tamamını Oku

Ekonomi-Politik Çatışmaların Meşruiyetini Teoloji ile Sağlamak (#Teopolitik Okumalar 1)

Son zamanlarda tekrar gündeme gelen “teo-politik” teriminden kastım tam olarak yazının başlığı.  Arap Baharı adıyla İslam dünyasında başlatılan gelişmelere Yemen Sanaa Üniversitesindeyken tanık olmuştum, Suriye, Irak, Filistin ve şimdi de İran üzerindeki operasyonların temelde enerji üretim ve arz merkezlerini (vekil güçleriyle) kontrol etmek isteyen küresel güçlerin Kuşak-Yol ve İmec Projesi

Tamamını Oku

Gürültülü Mekânda Sessizce ve Toz Kaldırmadan Dolaşırken Yöntem Arayışım

Filozof Arda Teo Grünberg Hocama Saygıyla- Filozof Arda Teo Grünberg hocam 14 Nisan 2025’de gölgeler âlemindeki yürüyüşünü tamamladı. Rahmet olsun. Felsefe ülküm/idealim üzerindeki sessiz sedasız etkisi 1987’den beri hiç azalmadı. Her yıl “Aklı Karışıklar için Kılavuz” alt başlığında Aygün Akyol kardeşimle çevirdiğimiz Gazzâlî’nin el-Munkız min’ed-Dalal (Ankara: Elis Yayınevi, 2020) adlı klasik eserini okutmaya başlamadan önce hocamdan mutlaka

Tamamını Oku

DİYET: Özgürlüğün Bedeli

Mustafa Özcanbaz kardeşimin yeni çalışması, Milli mücadele yıllarını Çorum özelinde anlatan son romanı. (Post Yayınları, İstanbul, 20025, 360.s) Çorum, Sevr ile bizi sıkıştırılmak istenen Anadolu Coğrafyasının ortasında bir şehir,  işgale uğramamış, ne alaka Milli Mücadele dediğinizi işitir gibi oldum. “Ey Türk Titre ve Kendine Dön, Toparlan, Hiçbir Yere Gitmiyorsun” diyerek Anadolu

Tamamını Oku

Türk Devletleri Teşkilatını “Lisanda, Fikirde ve  İşte Birlik” Bağlamında Okumak

Türk Devletler Teşkilatı’nın Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan’ın katılımıyla oluşturulması, kadim medeniyet mihveri olan İpek yolunu güzergahlarının aktivite edilmesi açısından önemlidir. Bunun yanı sıra İç Asya/Türkistan- Ön-AsyaTürkiye kültürel sürekliliğinin bütün dünyaya ilan edilmesi, Türk dünyasının Turan idealinin/ülküsünün  “Fikir, lisan, his ve iş alanında birlik”  pratiğe geçirilmesi açısından büyük bir gelişmedir.

Tamamını Oku

Felsefi Türkçülük: Bir Ziya Gökalp Eleştirisi

Giriş: Ziya Gökalp, (1876-1924) Türkiye Cumhuriyetinin kuruluş felsefesinin oluşumunda dolayısıyla da kurucu lider Mustafa Kemal Atatürk üzerinde oldukça etkili olan aydınlardan birisidir. Gökalp, okulundan düzenli ve yöntemli Batı kültürünü alırken,  döneminin âlimlerinden olan amcası vasıtasıyla Doğu kültürü ve Türk-İslam âleminin seçkin eserlerini okumuş, Namık Kemal ve Ziya Paşa’nın yazıları ve şiirleriyle

Tamamını Oku

Bir nefes felsefe 35: Açık toplum için her daim felsefe

“Bir Nefes Felsefe” serisinin “Son Söz”ü bu. Kitaplaşınca da “Ön Söz”ü olacak, nasipse.  Aslında akademik çalışmaların “Ön Söz”ü hep son söz olarak yazılır ve bir açıdan da entelektüel itiraflardan ibarettir, kitabın temel kaygısı üzerine. Aşağıdaki satırları da bir “teşekkür” yazısı olarak görmenizi istirham ediyorum. Şubat ayının karlı bir hafta sonunda Hayri Ataş Hoca’m aradı, kitaplar hakkında

Tamamını Oku

Bir nefes felsefe 34: Türk felsefesi ifadesi “ayrıksı”mı?

Seyrettiğim dizilerde, bölüm başında önceki süreç hakkında kısa bir tanıtım olur ya, ben de öyle yapayım müsaadenizle. Bir Nefes Felsefe yazı dizisinin bitimini 19 Mayıs günü yaparak, Atatürk’ü Anma Gençlik ve Spor Bayramı’mızın “kut”lu olmasına vesile olması dileğimizi ileteyim. Türkiye Cumhuriyeti’ni kuran iradenin niçin Anadolu’ya çekilerek bir devlet kurmayı tercih ettiğini,

Tamamını Oku

Bir nefes felsefe 33: Türkiye Cumhuriyetine aidiyet hissetmenin temeli olarak Türk felsefesi

Türk tarihi ve coğrafyasında Türk düşüncesi ve Türk kültürünü dünyaya evrensel mesajlar verecek bir güçte felsefenin diliyle anlatımını, bu anlamda Türkiye Cumhuriyeti ile başlatmak tutarlıdır. Çünkü Türk Felsefesinin, Türkçe felsefenin resmi olarak başlangıcı Türkiye için bir varlık, Türk kültürü için bir etkinlik ve yaygınlık kazanması resmi olarak Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuyladır. Türk

Tamamını Oku

Bir nefes felsefe 32: Türkiye Cumhuriyeti kuruluş felsefesini anlamak;  Anadolu ve  jeo-politik duyarlılık

Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş felsefesini anlamak için niçin Anadolu’ya çekilerek yeni devletin kurulması ve buranın jeo politik konumu hakkında konuşmak şart. Daha önce toprağıın yurt kılınması ve jeo-kültürel duyarlılık üzerinde durmuştuk, bu yazı da Anadolu’nun konumu üzerine hasbıhal edelim. 1789 Fransız İhtilali; Değişen Dünya Siyasal Paradigması Bilindiği üzere 1789 Fransız İhtilaliyle dünya sosyo-politik

Tamamını Oku

Bir nefes felsefe 31: Kavram keşfetmek ve üretmek sanatı olarak felsefe; düşünce-yurtluk ilişkisi kurmak

“Milli bayramları kutlamayan dini bayramları kutlayacak bir vatan bulamaz.” yazısı çıkıyor sosyal medyada karşıma. 21 Nisan tarihli yazıda Ramazan Bayramı’nı kutlamış ve  “Medeniyetler Beşiği Olan Anadolu’yu Jeo Felsefi Olarak Okuma” ile Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş felsefesini anlama çabamızdan bahsetmiştim. Şimdi de 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı ile TBMM’nin yeni

Tamamını Oku
Fotoğraf: Şinasi Müldür / Pixabay

Bir nefes felsefe 30:  Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş felsefesini anlama çabası; Anadolu’yu jeo-felsefi açıdan okumak

Ramazan Bayramımız kutlu; birlikteliğimizi devam ettirmeye vesile olsun. Türkiye Cumhuriyeti’nin üniter yapısını korumanın bir yolu da, teorik temellerini anlamaktan geçer. Bu nedenle Bayram gününün yazısını ve sonraki iki yazıyı bu konuya tahsis edeceğiz. Tarihte sürekli bir devlet geleneğine sahip kadim milletlerden biri olan Türkler, Doğu ile Batı âlemini birbirine bağlayan ve

Tamamını Oku

Bir nefes felsefe 29: İslam medeniyetinin güncel sorunlarını aşabilmesinde yöntem sorunu olarak tarihsellik

Takdim: Önceki yazıları okuyanlar bilir, bir süredir, tarihsellik, evrensellik müzakeresi yapıyoruz. Yetkin Düşünce (5/20:2022) dergisinin ilgili dosyası için yöneltilen son soru şöyleydi: İslam medeniyetinin güncel sorunlarını aşabilmesi için nasıl bir usul takip edilmelidir? Bu usulün, batılı bilimlerle ve özellikle tarihselcilikle nasıl bir ilişkisinin olması gerekir? Biz, Fârâbî’nin yol ve yöntemini takip ediyor

Tamamını Oku