Ana Sayfa > Prof. Dr. Mevlüt UYANIK

Türk-İslam Coğrafyasını Teo-Politik Çatışmalar ve “Radikalizm Filozofu” Bağlamında Okumak

Türk-İslam coğrafyası deyince Batı-Doğu ve Güney Türkistan hattı üzerinden Ortadoğu, Afrika ve özellikle Kuzey Afrika civarını kastediyorum. Doğu Türkistan yani Uyguristan hariç Batı Türkistan’da Beş Türk Soylu devlet (Kırgızistan, Özbekistan, Kazakistan, Türkmenistan ve Azerbaycan) 1989 yılında tetiklenen değişim ve dönüşüm sonrasında 5 Aralık 1991’de Mihail Gorbaçov‘un istifa etmesiyle Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nden

Tamamını Oku

İslam’da Tekfir Söyleminin Temelleri

- Küfür, Zındıklık ve Aforoz Kavramlarının Mukayeseli İncelenmesine Davet - 1995 yılından bugüne Çorum İlahiyat fakültesinde klasik okumalar çerçevesinde İlimlerin Sayımı, Tedbiru’l-Mütevahhid, el-Munkız mine’d-dalâl ve Faslu’l-makal adlı eserleri okuyor ve okutuyoruz. Aygün Akyol öğrenciliğinden başlayıp öğretim üyeliğinin de bütün aşamalarında adı geçen sürecin mimarlarından biri olarak bu eserlerin Türkçe çevirilerini Arapça

Tamamını Oku

Türk Metafiziğinin temellerini Yesevilik ve “Pir-i Muğan” kavramları üzerinden takip etmek

İslâm felsefesini kronolojik/tarihsel okumalarını yaparken filozoflarımızla birlikte felsefe yapmaya,  onları yüzyıllardır fikirleriyle yaşayan (çağdaş) figürler olarak görüp, Tanrı-Evren-İnsan’a dair temel kaygılarını anlamaya çalışıyoruz. Onların fikirlerini günümüz sorunlarına çözüm üretmek için nasıl değerlendirebileceğimiz (inşa-ihya) üzerinde duruyoruz.  Bunu da Muallim-i Sani Farabî’nin “felsefeyi asli yurduna getirme” fikrinden ilham alarak “Felsefeyi Anadolu’da Yeniden

Tamamını Oku

Yesevîlik,Melâmetîlik, Kalenderîlik ve Töre karşıtlığı

Rahmet ve bereket ayı olan Ramazan geldi, hoş geldi, sefalar getirsin, küresel salgının insanları iyice gerdiği günümüzde gönüllerimize merhameti, dayanışmayı artırmaya vesile olsun, duamız bu. Dış şartların iyice olumsuz olduğu bu zamanlarda insanın iç şartlarını güçlendirecek bireysel önlemlerini (tedbirü’l-mütevahhid) artıracak bilgiler son derece faydalı olabilir. Bu açıdan Türkistan-Türkiye irtibatının kültürel temellerini

Tamamını Oku

Türk metafiziğinin temellerini Yesevilik üzerinden takip etmek

Giriş: Türk Tasavvuf Geleneğin teşekkülü Hoca Ahmed Yesevî (o. 562/1166) ile olmuştur. Nitelikli alimlerden İslami disiplinleri tahsil eden Yesevî, şahsiyetli bir Müslüman bireyselliğinin fıkhi boyutunu Ebu Hanife’den, özgürlükçü teolojiyi de İmam Maturidi’nin öğretisiyle temellendirmiş ve bunu göçer Türkmen obalarının kolayca anlayacağı “Hikmet” dediğimiz beyitlerle bir vezin ve yöntemle (Çağatay Türkçesiyle)

Tamamını Oku

Felsefenin aslî yurdu neresidir?

“Felsefenin Aslî Yurdu, bize öğretildiği gibi İyonya bölgesi ve Grekler mi, yoksa Mezopotamya bölgesi ve Kaldeliler mi?”  Bu soruya Farabi’nin cevabı Kaldelilerdir: Felsefe Kaldeliler üzerinden Mısır’a, oradan da Antik Yunan’a geçmiştir. Malum olduğu üzere dünya üç büyük kültürel aktarım ve etkileşim yaşamıştır. Milâttan önce 600’lerde başlayan kültürel aktarım yaklaşık iki

Tamamını Oku

ABD sisteminin kaynağı olan Anadolu (Likya) birikimini jeo-felsefi açıdan okumak

Hitit Üniversitesi bünyesinde “Felsefeyi Anadolu’da Yeniden Yurtlandırmak” bağlamında felsefi okumalar yapıyoruz. Bunun Atayurt dediğimiz Türkistan’dan İpek yolunu takip ederek getirdiğimiz, oluşturduğumuz kültürel birikim ile Anadolu’da bulduğumuz diğer kadim kültürlerin verileri yeniden yorumlamasıyla mümkün olacağını düşünüyoruz. Farabi’nin İslam felsefesinde ilk sistem kurucu âlim olduğu önermesinden hareketle, dil-tarih-söylem ilişkisini kuruyoruz. Bağlanmaların Kökenine İnmek

Tamamını Oku

Selefi-Sufi karşıtlığı çerçevesinde “Karabağ” soruları

Irak, Suriye'den sonra Karabağ da ateş çemberinde, Mevlam orada mücadele eden kardeşlerimize yardım etsin. Gönüllerimiz onlarla beraber. Enerji arz ve üretim merkezlerine yönelik küresel güçlerin saldırıları ve yeniden düzenleme çabaları uzun süredir devam ediyor, meşruiyetini de dini kavramlar üzerinden yapıldığı teolojik bir çatışmanın da olduğu malum. Bir tarafta felsefeyi küfür, kelamı zındıklık

Tamamını Oku

Portakalın aklı olsaydı ya da felsefe dediğin ne işe yarar?

Lucy Eyre; Çeviren: Berna YılmazcanDoğan Kitapçılık;İstanbul, 2008, 14 x 20 cm, 200 sayfa, Türkçe, Karton Kapak.ISBN No: 9789759918606 Filozof ya da felsefeci denilince aklınıza nasıl bir insan imgesi gelir? Tebessüm ettiniz değil mi, uçuk kaçık, tuhaf insanlar! Anlaşılmaz şeyler söyleyen ve sürekli ölüler ile uğraştıkları için olsa gerek fikren nerede olduğu

Tamamını Oku

İnsan onuru

Abdurrahman Şeref Beyi Osmanlı Devleti-Türkiye Cumhuriyeti’nin kültürel geçişini incelemek için önemli mihenk taşı olarak görüyoruz. Onun ilim adamı ve siyasetçi olarak onurlu duruşu, yazdıkları, yetiştirdikleri talebeleri ve öğretim yöntemlerini okudukça teori ve pratiği bir arada tutan seçkin bir zekâ olduğuna iyice kanaat getirdim. Bu sıralar Banu Yüksel Hocamla “İnsan onuru”

Tamamını Oku

İslam felsefesinin kurucu filozofu ve felsefe tarihinin “ikinci üstadı”: Fârâbî

Giriş: Dünya koronavirus (covid-19) salgını ile mücadele etmekte, insanlar bir nevi inziva hayatı yaşamaktadır. Dış şartların olumsuzluklarını gidermek için sorunun bir parçası olmaktansa çözüme katkıda bulunmak için yapılan bilinçli inziva, İslam filozoflarının “Tedbirü’l-Mütevahhid” kavramını hatırlatmaktadır. Felsefenin amacı Sokrates ve Platon’dan itibaren insanların mutluluğunu temin etmesi ve erdemli bir hayat sağlanmasıdır.  Bunun için özgür ve özgüvenli bireyin öncelikle kendi

Tamamını Oku

Covid-19 sonrası kurumsal ve bireysel dindarlık

Türkiye’de yeni bir din dilini geliştirilmesi ve bunun Diyanet İşleri Başkanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı katkısıyla yaygınlaştırılması artık bir zorunluluk haline gelmiştir. Yeni din dilinin gerekliliğini kötülük sorunu bağlamında iki aşamalı temellendirmek mümkündür: İlk olarak, fiziksel ve metafiziksel kötülük olup, hem doğrudan insan canına kast edenlere; hem de dini değerleri

Tamamını Oku

Hz. Muhammed ve sosyal adalet tasavvuru

-Hılfu’l-Fudul’u “Çatışma Çözüm Merkezi ve Bir Sivil Toplum Kuruluşu” Olarak Okuma Denemesi- Öz: M. 610 yılında ilahi mesajlarının sonuncusunu hayata geçiren Hz. Muhammed, kısa süre de içinde yaşadığı toplumun sorunlarına çözüm önerileri üretecek düzenlemeler yapmaya başladı. Günümüz diliyle söyleyecek olursak, Peygamberimizin dezavantajlı gruplar yani çocuk, engelli, kadın (cariye) ve erkek köleler ile ilgili tutumunu anlamak

Tamamını Oku

Bu Ülke ve Türk irfanı

Çorum GSB Mahmut Atalay Gençlik Merkezi’nde bu dönem Cemil Meriç’in  “Bu Ülke” adlı eserini (İstanbul: İletişim Yayınevi 2018) müzakere edeceğiz bugün. İki hafta önce vermiştik kitapları arkadaşlara, iki gün önce İdlip bölgesinden “Bu Ülke”nin bekası için canlarını feda eden kardeşlerimizin haberleri geldi.  Ülkemize yönelik yönelik her türlü dış ve iç saldırılara karşı göğüslerini siper ederek şehit

Tamamını Oku

Doğu, Batı ve Güney Türkistan

Türkistan-Türkiye İrtibatının Siyasi ve Fikri Temelleri Giriş: Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde İslam Felsefesi Tarihine dair kronolojik/tarihsel okumalarımızı “Felsefeyi Anadolu’da Yeniden Yurtlandırmak” diye isimlendirdiğimiz bir proje bağlamında yapıyoruz. Eski Anadolu uygarlıklarının doğal mirasçısı olan Hitit medeniyetinin merkezi olan Çorum’da Asya, Kafkasya, Karadeniz’in Kuzeyi, idil-Ural ve Batı Sibirya’daki Türkler ile kültürleri ile  Mezopotamya kültürün mirasını takip ediyoruz. [1]Türk

Tamamını Oku

Güney Türkistan dünyanın neresine düşer?

Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde İslam Felsefesi Tarihine dair kronolojik/tarihsel okumalarımızı “Felsefeyi Anadolu’da Yeniden Yurtlandırmak” diye isimlendirdiğimiz bir proje bağlamında yapıyoruz. Eski Anadolu uygarlıklarının doğal mirasçısı olan Hitit medeniyetinin merkezi olan Çorum’da Asya, Kafkasya, Karadeniz’in Kuzeyi, idil-Ural ve Batı Sibirya’daki Türkler ile kültürleri ile  Mezopotamya kültürün mirasını takip ediyoruz. Türk Düşünce Tarihi dersinde bunun uzak hedefi olarak

Tamamını Oku

Doğu Türkistan ile Kırım ve Müslümanlardaki akıl tutulması

İstanbul'da 6 Aralık 2019 tarihinde Maturidi Yesevi Otağı ve Kırım Tatar Türkleri Derneğinin düzenlediği "ÇAĞLARI AŞAN BİLGE İMAMI AZAM EBU HANİFE " Bilgi Şöleni vardı. On iki öğretim üyesi Ali Duman hocamın koordinasyonu ve Otağ’daki kardeşlerimin özverili çabasıyla bir araya geldi ve kitap yayınlandı. Şimdi sırada İmam Maturidi’nin aynı şekilde okunması var. Burada Ebu Hanife

Tamamını Oku

Türkistan-Türkiye irtibatının kültürel ürünü: Büyük Oğuz bütünleşmesi

Takdim: Birey olarak, mutlu, huzurlu bir ortamda yaşamak her insanın beklentisidir. Bunun için de öncelikle bireysel ve toplumsal olarak adaletli ve erdemli bir yaşam geçirmenin yolu üzerinde düşünmek, bu yolda uygulamaya geçmek gerekiyor. Bunu yapmanın yolu, “Bu topraklar bize ne diyor?” ve “Zamanında buralarda yaşayanlara ne dedi?” sorularının cevabını “jeo-felsefe”

Tamamını Oku

Erdemli, adil bir yönetim arayışı: Nomokrasi

Gençliğim hep bu başlıkta ifade ettiğim arayışla geçti, lisede sağ-sol çatışmaları içinde Milliyetçi söyleminin yanı sıra Sosyalist-Marksist okumaları yaptım, gençliğin verdiği heyecan ve olabilirlik ölçüsünde. Aslında bu diyalektik dil “gerekli bir öteki” olmanın gerekliliği olarak epey katkı yaptı. 12 Eylül 1980 ihtilaliyle gerekli öteki konumunu fark etmeme ilaveten 1979 İran İslam ihtilaliyle gündemimize girdi. Müslüman coğrafyanın

Tamamını Oku

Küçük filozoflar topluluğu

Mustafa Özcanbaz kardeşimin yöneticiliğinde geçen öğretim yılı sivil, bu sene Çorum Albayrak İlköğretim Okulu’unda resmi proje haline getirerek yapılan çalışma, MEB kanalıyla Tubitak’a sunuldu. Özcanbaz hocam, Çorum Aydınlar Ocağı’nın yıllarca başkanlığını yaptı, bu Sivil Toplum Kuruluşu hakkında master tezi yaptı ve yayımladı, halen Felsefeyi Anadolu’da Yeniden Yurtlandırma’nın sivil ayağı olan

Tamamını Oku