"Tanımlaması onu söylüyor zaten" deyip, "on yıllardır süregelen 'Doğu-Batı' ikilemine katkı yapıp, 'gerekli bir öteki' oluşturup, savunmacı bir tutuma mı gireceksiniz, sizde" mi dediniz? Çünkü Doğu ve Batı terimleri salt coğrafî bölgelere tekabül etmenin ötesinde ya da İslam ve Doğu kültürlerini özdeştirip, Batı dünyasının hâkimiyetini pekiştirmek için gerekli bir öteki
Tamamını Oku
Kindi’nin önceleri rasyonalist geleneği önceleyen Ehl-i Tevhid ve’s-Sıfat ekolünün Kur’an’ın mahluk olduğu görüşünü zorla kabul ettirme çabası (Mihne) sonucunda ana bünye diye isimlendirilen Ehl-i Sünnet’ten ayrıldığı (itizal) ettiği söylenen akım içinde yetiştiği bilinmektedir. Onun “kelamcı-filozof” olarak ilimler tasnifi ve yöntem meselesinde söylediklerinin önemi de ortada. Mutezili görüşü benimseyen Halifeler zamanında
Tamamını Oku
Tabii ki Kindî (ö. 252/866) dediğinizi duyar gibiyim! Evet; bütün İslam felsefesi tarihi kitaplarında da öyle yazıyor çünkü. Teolojik/kelâmî düşünceden felsefî tefekküre geçişte önemli bir kelamcı-filozoftur gerçekten de, ama İlk İslam filozofu olarak nitelendirilir mi, bilemedim, desem doğru olmaz. Emevî ve Abbâsî dönemlerinde önemli vazifeler görmüş aristokrat bir ailenin çocuğu olarak
Tamamını Oku
Peygamberimizin “Ben güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim” ve “Ahlakınızı güzelleştiriniz” şeklindeki sözleri ile “insan yedisinde neyse yetmişinde odur” sözünü bir arada düşündüğümüz zaman “Ahlak ve Felsefesi Ne İçindir ve Neye Yarar?” diye sormak gerekmez mi? Bu etik ve ahlak kavramlarının analizini, temelde ahlakın değişip değişmediği meselesi bağlamında müzakere edilir. Felsefe “İyi
Tamamını Oku
Biz, Kindi’yi İlk Müslüman filozof olarak nitelendirdikten sonra İslam felsefesinin kurucu filozofunun Farabi olduğunu belirtiyoruz. Onu felsefeyi asli yurduna geri getirdiğini ve Hz. Muhammed’in getirdi yeni sistem bağlamında kadim kültürleri okuyup yeni bir bakış açısı getirilmesi ve bunu felsefi temellerini kurguladığını ve buna Meşşai öğreti denildiğini belirtiyoruz. İbn Sina’nın bunu
Tamamını Oku
Sistemler ilk öncüllerden kurulur ve her felsefi/hukuki/dini öğretiye yönelik eleştiriler genelde 2. Önerme ve onlardan çıkarsanan yargılara yöneliktir. Bu açıdan biz mantık dersinde Farabi’nin dil ve düşünce arasındaki irtibatını, tasavvur ve tasdik çeşitlerini, Hakikat’e dair sunum tarzlarını (burhan-cedel/diyalektik, hitabet/belagat/retorik, şiir ve safsata) inceleyerek felsefeye giriş yaparız. Sonra Mantık bilmeyenin ilmine
Tamamını Oku
Eğer, felsefe derken ontoloji, epistemoloji ve aksiyoloji sacayağı üzerine kurulu, sistematik, eleştirel ve mukayeseli bilgileri kast ediyorsak, Varlık (V:Tanrı; v:âlem) ilişkisine dair temellendirmesini yapan ve buna uygun hayat yaşamaya yaşayan ister mümin ve müslim (Müslüman) ister gayr-i müslim olsan (Hristiyan, Musevi) bir felsefecinin konumu ne olabilir? Ne alaka şimdi deyip
Tamamını Oku
Doğan Özlem'e... Bu satırların yazarını takip eden dostlar, “felsefe dediğin ne işe yarar?” sorusu bağlamında kısa yazılarla sohbet ettiğimizi bilir. Artık “Bir Nefes Felsefe” başlığı altında genelde felsefe tarihi özelde İslam Felsefesi tarihini merkeze alarak, kronolojik okumaların birikimini bir konu/soru/n bağlamında “okur” ve “”yazar” yoldaşların müzakeresine açalım dedik. Bu serinin ilk
Tamamını Oku
Yazılarımızı takip edenler, İslam dünyasındaki ekonomi politik çatışmaları anlamaya çalışırken mezhep çatışmaları üzerinden meşruiyyet aranmışına dikkat çektiğimizi bilir. Bu bağlamda Arap ve Fars Akılları ve Müslümanlık tasavvurları Şiî-Selefilik üzerinden okurken, bu sefer Irak’taki Şiî-Şiî iç çatışmaları artmaya başladı. Bunu Pers ve Arap Şiîliği taraftarlarının çatışmaları olarak okumak ve Irak’ın bu çatışmayı
Tamamını Oku
1402 Ankara savaşının Türk tarihindeki yerini, özellikle özel Batı Türkleri yani bizlerin açısından tam bir dönüm noktası olduğunu hepimiz biliriz. Esenboğa havaalanı diye bildiğim mekânın aslında Emir Timur’un komutanı olan İsenboğa’nın ordusunu konuşlandırdığı mekan olmasını ister ironi; isterseniz Türk tarihinin bütün kırılma noktalarına rağmen sürekliliğinin izi olarak görün, her uçağa
Tamamını Oku
Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde seçmeli olarak Çağdaş İslam Düşünürleri ve Türk Düşünce Tarihi dersine dair metinler okurken, takip ettiğimiz yöntem, incelediğimiz düşünürü analitik felsefe bağlamında canlı ve çağdaş figür olarak okumaktır. Bu karşılaştırmalı felsefe yapmanın ötesine geçip bu alimlerle felsefe yaparak, kaygılarını ve çözüm önerilerini analiz edip, bugüne ne diyebilir
Tamamını Oku
İslam dünyasının içinde yaşadığı ekonomik-politik sorunlara felsefî açıdan çözüm üretmeye çalışan ama farklı düşünce modellerine sahip âlimlerin temel eserlerini çaprazlama okutmak son derece önemlidir. Çorum Hitit İlahiyat Fakültesinde 25 yıla yakın “Çağdaş İslam Düşünürleri” üzerine okumalar yapıyoruz. Özellikle İslam dünyasının içinde yaşadığı sorunlara çözüm üretmede, Batı hâkimiyetinin epistemik temellerini bilen
Tamamını Oku
Türkiye Cumhuriyetinin kuruluş felsefesinde yadsınamayacak bir yere sahip olan laikliğin ne kadar vazgeçilmez olduğunu anlamak için tarihsiz okumaların talihsizliğinden kaçınmak şart. 1789 Fransız İhtilaliyle değişen dünya paradigmasına uyum sağlamak için bir seri düzenleme (Tanzimat) ve ıslahatlar yapan Osmanlı, I. ve II. Meşrutiyetle parlamenter sistem denemeleri yaptı. Üç Tarz-ı Siyasetin ilki
Tamamını Oku
Beytüddin Sarayı, Sûr (Tyre) ve Sayda Gezinin 3. Günü (30 Ekim 2021) doğruca Osmanlı’nın bölge valisi Dürzî Emir Beşir eş-Şihâb II tarafından 1788-1818 yılları arasında yaptırılmış Beytüddin Sarayı'na ardından Sûr (Tyre) şehrine gittik. Beyt ed Din, yani inanç/din evi ismi tuhafıma gitti işin doğrusu, harika bir yapı burası. 1840 yılından sonra
Tamamını Oku
7 Bilge’nin Mekânı Beyrut Ulusal Müzesi; Baalbek, Medinetü’l-Encere (Aynü’l-Car) 29. Ekim 2021 günü sabah, ülkemde bayram, biz de, sömürge güçlerinin özellikle de Fransa’nın biladuşşam’daki hala etkisini görünce, Güneydoğu Anadolu işgallerini hatırlayınca, Anadolu Ergenekonu dediğim Milli Mücadele kahramanlarını, Türkiye Cumhuriyetini kuranları bir kez daha hayırla yad ediyoruz. Yani ülke dışında az biraz
Tamamını Oku
TRABLUSŞÂM Lübnan Şimâl Vilayeti'nin merkezi ve ülkenin 2. büyük şehri Trablusşâm’dayız. Burası Osmanlı Devletinin Şam Beldeleri (Biladü’ş-şam-bilad-i şam) dediği yerler. Kuzey Lübnan sınırında. Kıbrıs’ın karşısında Roma, Fenike, Emevi, Abbasi, Haçlılar, Memlûklü ve uzun süre Osmanlı yönetiminde kalan şehir Grekçe Tripoli diye bilinir. M.Ö 7 bin yılında Fenikeliler tarafından kurulmuş. Aslında üç şehrin
Tamamını Oku
TEO-POLİTİK ÇATIŞMALARIN BEŞİĞİ OLARAK BİLADÜŞŞAM Küresel salgın araya girmeseydi epeyden beri görmeyi arzu ettiğim Lübnan’a daha önce gidecektik Meryem’le birlikte. Tarihçi arkadaşlarımız Fatih Erkoçoğlu ve Mehmet Azimli’nin ağırlığı akademisyenlerden oluşan bir grupla en sonunda ziyaretimizi gerçekleştirdik. 29 Ekim Cumhuriyet bayramımızı da orada kutladık ve bir kez daha Türkiye Cumhuriyetinin kurucu felsefesinin
Tamamını Oku
Türk-İslam coğrafyası deyince Batı-Doğu ve Güney Türkistan hattı üzerinden Ortadoğu, Afrika ve özellikle Kuzey Afrika civarını kastediyorum. Doğu Türkistan yani Uyguristan hariç Batı Türkistan’da Beş Türk Soylu devlet (Kırgızistan, Özbekistan, Kazakistan, Türkmenistan ve Azerbaycan) 1989 yılında tetiklenen değişim ve dönüşüm sonrasında 5 Aralık 1991’de Mihail Gorbaçov‘un istifa etmesiyle Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nden
Tamamını Oku
- Küfür, Zındıklık ve Aforoz Kavramlarının Mukayeseli İncelenmesine Davet - 1995 yılından bugüne Çorum İlahiyat fakültesinde klasik okumalar çerçevesinde İlimlerin Sayımı, Tedbiru’l-Mütevahhid, el-Munkız mine’d-dalâl ve Faslu’l-makal adlı eserleri okuyor ve okutuyoruz. Aygün Akyol öğrenciliğinden başlayıp öğretim üyeliğinin de bütün aşamalarında adı geçen sürecin mimarlarından biri olarak bu eserlerin Türkçe çevirilerini Arapça
Tamamını Oku
İslâm felsefesini kronolojik/tarihsel okumalarını yaparken filozoflarımızla birlikte felsefe yapmaya, onları yüzyıllardır fikirleriyle yaşayan (çağdaş) figürler olarak görüp, Tanrı-Evren-İnsan’a dair temel kaygılarını anlamaya çalışıyoruz. Onların fikirlerini günümüz sorunlarına çözüm üretmek için nasıl değerlendirebileceğimiz (inşa-ihya) üzerinde duruyoruz. Bunu da Muallim-i Sani Farabî’nin “felsefeyi asli yurduna getirme” fikrinden ilham alarak “Felsefeyi Anadolu’da Yeniden
Tamamını Oku
