Ana Sayfa > Felsefe (Page 5)

Bir nefes felsefe 5: Felsefe “iyi yaşama sanatı” ise “insan yedisinde neyse yetmişinde odur” sözünün  “ahlak felsefesi”ndeki karşılığı nedir?

Peygamberimizin “Ben güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim” ve “Ahlakınızı güzelleştiriniz” şeklindeki sözleri ile “insan yedisinde neyse yetmişinde odur”  sözünü bir arada düşündüğümüz zaman “Ahlak ve Felsefesi Ne İçindir ve Neye Yarar?” diye sormak gerekmez mi? Bu etik ve ahlak kavramlarının analizini, temelde ahlakın değişip değişmediği meselesi bağlamında müzakere edilir. Felsefe “İyi

Tamamını Oku

Bir nefes felsefe 4: İslam felsefesi karşıtlığının temelinde yatan meşşai filozofları tekfir etmek ne derece tutarlı?

Biz, Kindi’yi İlk Müslüman filozof olarak nitelendirdikten sonra İslam felsefesinin kurucu filozofunun Farabi olduğunu belirtiyoruz. Onu felsefeyi asli yurduna geri getirdiğini ve Hz. Muhammed’in getirdi yeni sistem bağlamında kadim kültürleri okuyup yeni bir bakış açısı getirilmesi ve bunu felsefi temellerini kurguladığını ve buna Meşşai öğreti denildiğini belirtiyoruz.  İbn Sina’nın bunu

Tamamını Oku

Bir nefes felsefe 3: İslam felsefesinin oluşum sürecinde yerli ve yabancı kaynaklar tasnifi tutarlı mı?

Sistemler ilk öncüllerden kurulur ve her felsefi/hukuki/dini öğretiye yönelik eleştiriler genelde 2. Önerme ve onlardan çıkarsanan yargılara yöneliktir. Bu açıdan biz mantık dersinde Farabi’nin dil ve düşünce arasındaki irtibatını, tasavvur ve tasdik çeşitlerini, Hakikat’e dair sunum tarzlarını (burhan-cedel/diyalektik, hitabet/belagat/retorik, şiir ve safsata) inceleyerek felsefeye giriş yaparız. Sonra Mantık bilmeyenin ilmine

Tamamını Oku

Bir nefes felsefe 2: Bağlanmanın kökenine inmek için felsefe

 Eğer, felsefe derken ontoloji, epistemoloji ve aksiyoloji sacayağı üzerine kurulu, sistematik, eleştirel ve mukayeseli bilgileri kast ediyorsak, Varlık (V:Tanrı; v:âlem) ilişkisine dair temellendirmesini yapan ve buna uygun hayat yaşamaya yaşayan ister mümin ve müslim (Müslüman) ister gayr-i müslim olsan (Hristiyan, Musevi) bir felsefecinin konumu ne olabilir?               Ne alaka şimdi deyip

Tamamını Oku

Bir nefes felsefe

Doğan Özlem'e... Bu satırların yazarını takip eden dostlar, “felsefe dediğin ne işe yarar?” sorusu bağlamında kısa yazılarla sohbet ettiğimizi bilir. Artık “Bir Nefes Felsefe” başlığı altında genelde felsefe tarihi özelde İslam Felsefesi tarihini merkeze alarak, kronolojik okumaların birikimini bir konu/soru/n bağlamında “okur” ve “”yazar” yoldaşların müzakeresine açalım dedik. Bu serinin ilk

Tamamını Oku

Felsefenin aslî yurdu neresidir?

“Felsefenin Aslî Yurdu, bize öğretildiği gibi İyonya bölgesi ve Grekler mi, yoksa Mezopotamya bölgesi ve Kaldeliler mi?”  Bu soruya Farabi’nin cevabı Kaldelilerdir: Felsefe Kaldeliler üzerinden Mısır’a, oradan da Antik Yunan’a geçmiştir. Malum olduğu üzere dünya üç büyük kültürel aktarım ve etkileşim yaşamıştır. Milâttan önce 600’lerde başlayan kültürel aktarım yaklaşık iki

Tamamını Oku

Portakalın aklı olsaydı ya da felsefe dediğin ne işe yarar?

Lucy Eyre; Çeviren: Berna YılmazcanDoğan Kitapçılık;İstanbul, 2008, 14 x 20 cm, 200 sayfa, Türkçe, Karton Kapak.ISBN No: 9789759918606 Filozof ya da felsefeci denilince aklınıza nasıl bir insan imgesi gelir? Tebessüm ettiniz değil mi, uçuk kaçık, tuhaf insanlar! Anlaşılmaz şeyler söyleyen ve sürekli ölüler ile uğraştıkları için olsa gerek fikren nerede olduğu

Tamamını Oku

İnsan onuru

Abdurrahman Şeref Beyi Osmanlı Devleti-Türkiye Cumhuriyeti’nin kültürel geçişini incelemek için önemli mihenk taşı olarak görüyoruz. Onun ilim adamı ve siyasetçi olarak onurlu duruşu, yazdıkları, yetiştirdikleri talebeleri ve öğretim yöntemlerini okudukça teori ve pratiği bir arada tutan seçkin bir zekâ olduğuna iyice kanaat getirdim. Bu sıralar Banu Yüksel Hocamla “İnsan onuru”

Tamamını Oku

İslam felsefesinin kurucu filozofu ve felsefe tarihinin “ikinci üstadı”: Fârâbî

Giriş: Dünya koronavirus (covid-19) salgını ile mücadele etmekte, insanlar bir nevi inziva hayatı yaşamaktadır. Dış şartların olumsuzluklarını gidermek için sorunun bir parçası olmaktansa çözüme katkıda bulunmak için yapılan bilinçli inziva, İslam filozoflarının “Tedbirü’l-Mütevahhid” kavramını hatırlatmaktadır. Felsefenin amacı Sokrates ve Platon’dan itibaren insanların mutluluğunu temin etmesi ve erdemli bir hayat sağlanmasıdır.  Bunun için özgür ve özgüvenli bireyin öncelikle kendi

Tamamını Oku

FELSEFEYİ ANADOLU’DA YENİDEN YURTLANDIRMAK

- Türk Felsefesine Giriş İçin Dil-Düşünce İrtibatını Sinema Üzerinden Okuma Denemesi- Giriş: Dil, Düşünce ve Kültür Felsefenin imkânını konuşmaya başlamak dilin imkânını konuşmakla başlar. Dilin düşünce ve kültür üzerindeki etkisini görmek isteyen düşünürler toplumlar üzerinde araştırma yapmaya girişmişler ve bu konuda birçok eserler ortaya koymuşlardır. Wittgenstein ve Malinowski bu düşünürlerden en meşhurlarıdır. İnsan varlık hakkında, zaman hakkında düşünürken, düşüncesini dili

Tamamını Oku

Felsefeyi Anadolu’da yeniden yurtlandırmak

- Türk Felsefesine Giriş adlı çalışma üzerine- Türk felsefesinin imkânından söz edebilmek için öncelikle Türk varlığından söz edebilmek, onun varlığının hangi zeminde durduğunu belirleyebilmek gerekiyor. Türk tarihinden söz etmiyorum. Türk varlığından söz ediyorum ki bu Türk’ün Türk olarak adlandırılmasıyla ilgilidir. Atayurtta kurulan ve yıkılan devletlerden anayurda gelişe kadar Türkün Türk olarak adlandırıldığı ve bu anlamda bir kasıtlı

Tamamını Oku

İslâm Bilim Tarihi” mi; “Arabistik Çalışmalar” ve/veya “Arap İslam Bilim Tarihi” mi?

15-16 Şubat 2018 tarihlerinde Diyarbakır Kayapınar Belediyesi, Kadim Akademi ve İYC Diyarbakır Şubesi koordinasyonuyla gerçekleşen Uluslararası   İslam Bilim Tarihi ve Fuat Sezgin  Sempozyumunda  İslâm Dünyasında Bilgi Ve Bilim Tasavvurunun Yeniden İnşası diye bir bildiri sundum. Burada oldukça verimli tartışmalar oldu. Bildiri kitaplarını hemen yayımlacaklarını söylediler. İlgili birimlerin yöneticilerinin şahsında emeği

Tamamını Oku

Vefasını metan gazıyla gösteren eşek

  Hoca bir gün eşeğinin çok yem yediğinden yakınmış. Komşuları öğüt vermişler: “Eşeğin yemini her gün azaltacaksın. Zamanla az yemeye alışır." Hoca bu öğüde uymuş. Eşeğin yemini her gün biraz azaltmış. Aradan zaman geçmiş. Komşuları sormuşlar: “Hocam ne oldu? Eşek az yemeye alışabildi mi?” Hoca içini çekmiş: “Tam alışıyordu ki, zavallının ömrü yetmedi.” demiş. Nasreddin Hoca’mız, öylesine espriler

Tamamını Oku

Felsefe ve Hikmet kavramlarını bir hadis bağlamında müzakere etmek

Felsefeyi bir “hayat tarzı” olarak görüp, yaşadığımız sorunlara dair “kaygılarımızı paylaşmak”, bunlara çözüm önerileri üretmek veya mevcut çözüm önerilerini tutarlılığını test etmeye yarayan hazır bulunuşluk sağlayarak alternatifleri çoğaltmak olarak görüyoruz. Bu açıdan bize göre bilgelik sevgisi (Philosophia) ancak insanlığın fikri birikimini rasyonel, eleştirel ve mukayeseli okumalarla edinilebilir. İşte bu nedenle

Tamamını Oku

Düşünme

Son zamanlarda okumaktan daha çok düşünmeye başladım .  Düşüncesizce okumalarımdan pişmanlıklar duydum ama bunu sessizce yaptım, kimseler duymasın diye. Düşünmeye Başladım Kuran’da “düşünmek” ifadesinin versiyonları “okumak”tan çok olduğu halde alimler toplumlara “okumayı” daha çok tavsiye etmişler. Peki ama düşünmeden okumak veya okuduktan sonra düşünmemek ne kadar fayda sağlıyor insana? Ve okudukları, okuyanı

Tamamını Oku

Felsefe öğretiminde Peygamberimizle yolda/yoldaş olmak

Giriş Felsefe, varlık (Tanrı-evren) bilgi ve değer üzerine rasyonel/tutarlı ve eleştirel düşünceler üretir. Bu anlamda var olması için başka bir varlığa muhtaç olmayan varlık diye tanımlanan Tanrı, insanlara dünyada refah, ahrette felahlarını sağlayacak ilkeler bütünü (ed-Din) ilk insan/peygamberler vasıtasıyla göndermiştir. Bu bilgelerin hayata nasıl aktarılacağını, uygulanacağını peygamberler (nebi/rasül) bizlere göstermiş, her

Tamamını Oku

Prof. Dr. Mevlüt Uyanık ile Röportaj (4): Bir Türk Felsefesinin İmkanı

Soru 4. Türk düşüncesini felsefenin diliyle anlatmak” için ya da daha müşahhas bir ifadeyle “Türk Felsefesi’ni  hayata geçirmek” için hakim kılınacak bir metodoloji olabilir mi? Bu metodolojiden bir “ideoloji” oluşturulabilir mi? Birçok alanda yeni krizlerle karşı karşıya olan insanımızı mutlu ve müreffeh kılacak, huzura kavuşturabilecek yeni bir bilgi, bilim ve medeniyet

Tamamını Oku

Prof. Dr. Mevlüt Uyanık ile Röportaj (3): Bir Türk Felsefesinin İmkanı

Soru 3. “Türk Felsefesi”nin temel prensipleri ve teklif ettiği değerleri neler olabilir ya da olmalıdır? Öncelikle İslam, Türk ve Felsefe kavramlarından ne anladığımı arz edeyim. Malum, kavram bir nesnenin zihinsel tasavvurudur.  Felsefe; varlık, bilgi ve değer alanlarıyla ilgili sorunları rasyonel ve eleştirel yöntemlerle müzakere ederek sistematik, tutarlı bilgiler üreten faaliyetlerin tamamını

Tamamını Oku

Prof. Dr. Mevlüt Uyanık ile Röportaj (2): Bir Türk Felsefesinin İmkanı

Soru 2. Türk tarihi ve coğrafyasında, eski zamanlardan bugüne devamlılık halindeki Türk düşüncesi ve Türk kültürünü, bizim için yerel amaçla ama dünyaya da evrensel mesajlar verebilecek güçte felsefenin diliyle anlatmak mümkün müdür?  Bu noktada bir “Türk Felsefesi” öne sürmek mümkün olabilir mi?    -Tabii ki, Felsefeyi Anadolu’da Yeniden Yurtlandırmak projesinin amacı tam

Tamamını Oku

Prof. Dr. Mevlüt Uyanık ile Röportaj (1): Bir Türk Felsefesinin İmkanı

Soru 1.  Felsefe yaparken genel olarak bütün arayışların temelinde “varlık fikri / varlık anlayışı” olduğu kabul edilir. Özgün “varlık anlayışı” na dayanarak insanlığa yön veren dünya görüşlerinin bir felsefeden yola çıktığını söyleyebilir miyiz? Bir diğer ifadeyle bir felsefi anlayışın bir “dünya görüşü” oluşturabilme imkânı olur mu?   -Evet öncelikle bilgelik/hikmet arayışının serencamını ifade

Tamamını Oku